Montevina - złap byka za rogi!

Autor: Mateusz Maciaszek 2008-07-15 08:00

Wprowadzenie

W II kwartale 2003 roku nastąpiło (według Intela) jedno z ważniejszych wydarzeń w dziedzinie mobilności. Wtedy to gigant z SantaClara wprowadził na rynek pierwszą wersję technologii procesorowej Centrino. Ów rozwiązanie było, i wciąż jest inicjatywą mającą na celu połączenie CPU, płyty głównej (chipsetu) oraz interfejsu sieci bezprzewodowej w formie komputera przenośnego. Od tamtej pory ewolucja cieszącej się sporym powodzeniem notebookowej platformy Centrino miała kilka imion – dokładnie cztery: Carmel, Sonoma, Napa oraz Santa Rosa. Z dniem dzisiejszym do historii przechodzi piąta generacja o kodowej nazwie Montevina.

Krótka historia, czyli liźnięcie dziejów z ostatnich 5 lat

Przedstawienie wszystkich platform będzie miało na celu założenie różnic zachodzących na przestrzeni ostatnich pięciu lat. Deskrypcja będzie miała charakter ogólnikowy bowiem nie będziemy rozdrabniali się na poszczególne cechy/architekturę etc. danego: CPU / Chipsetu / interfejsu sieci bezprzewodowej. Odpowiedni komentarz został zawarty tam, gdzie przedstawiony produkt charakteryzował się czymś innowacyjnym bądź był pionierem dla przyszłych układów.

Pierwszym przedstawicielem mobilnej platformy Intela był projekt kryjący się pod kryptonimem „Carmel”, którego debiut miał miejsce w marcu 2003 roku. Na pierwszą generacje Centrino składał się:

  1. Procesor Pentium M - w praktyce okazał się być mocno rozbudowanym CPU Pentium III (długo przed premierą spekulowano również, że będzie to niskonapięciowa wersja Pentium 4). Pierwsza użyta wersja w Carmelu debiutowała pod kodową nazwą Banias. CPU produkowane było wówczas w procesie 0.13 mikrometra (130nm), natomiast jego wachlarz zegara - w zależności od wersji – pracował z taktowaniem od 1300MHz do 1700MHz. Procesor jak na tamte czasy cechował się niemałą, bo 1MB pamięcią drugiego rzędu (proszę wziąć pod uwagę, że w tym samym czasie współczesne mu procesory Athlon i P4 miały 512kB lub 256kB cache L2). W niespełna 14 miesięcy później Intel udostępnił użytkownikom drugą, bardziej udoskonaloną wersje procesora Pentium M noszącą nazwę Dothan. Wtedy to „niebieski” producent poprzydzielał procesorom trzycyfrowe numery, które w prosty sposób miały scharakteryzować taktowanie danego modelu. Względem swojego poprzednika – Baniasa, Dothan był ciekawszą i przede wszystkim wydajniejszą propozycją – wielkość cache drugiego rzędu zwiększyła się dwukrotnie – do 2MB. Kolejną różnicą był proces technologiczny w jakim procesory były produkowane - Intel zszedł do poziomu 90nm co pozytywnie wpłynęło na redukcje ilości wydzielanego ciepła – o 3,5W mniej względem poprzednika (24,5W).
  2. Chipsetu z serii Intel 855 o kodowych nazwach „Odem” lub „Monthara”.
  3. Karty WLAN Intel PRO/Wireless 2200 lub słabszej wersji 2100.

Drugą generacją platformy Centrino okazała się być „Sonoma”, której debiut nastąpił w styczniu 2005 roku.

  1. Dokładnie w tym samym czasie swoją premierę miał pracujący z szyną FSB 133MHz (533MHz efektywnie) odświeżony model Dothana, oczywiście wciąż będąc przedstawicielem wywodzącym się z prostej linii procesora Pentium M.
  2. Debiutu również doczekał się chipset Intel Mobile 915 o symptomatycznej nazwie Alviso. Model z dopiskiem GM zawierał w sobie zintegrowany układ graficzny Intel GMA 900.
  3. W nowej generacji ponownie zastosowano kartę WLAN Intel PRO/Wireless 2200, a także bardziej rozbudowaną w możliwości – o kodowej nazwie 2915 (handlowej Calexico2).

Kolejną, bo trzecią już generacją Centrino, debiutującą w styczniu 2006 roku jest Napa. Wersja ta niesie ze sobą bardziej nowatorskie zmiany aniżeli Sonoma względem swojego poprzednika. Nazwa technologii również nabrała nieco innego „wymiaru”, otóż zyskała miano Centrino Duo dzięki zastosowaniu w pełni dwurdzeniowych jednostek Intel Core Duo.

  1. Wraz z nową platformą następuje debiut pionierskiego procesora Intela, należącego do rodziny „Core” (pomijamy „NetBursta”), znanego pod kodową nazwą Yonah, którego główną intencją jest zastąpienie familii procesorów Pentium M, traktujących wciąż tą samą mikroarchitekture. Yonah jest przedstawicielem pierwszej generacji, przeznaczonych dla komputerów przenośnych, procesorów Intela produkowanych w 65nm procesie technologicznym. CPU wciąż bazuje na starszej architekturze Banias / Dothan, choć warto zaznaczyć, że zmiany jakie poczyniono są charakterystyczne w obrębie technologicznym – uprawnione zostało wykonywanie instrukcji SSE / SSE2 a także zaimplementowano obsługę NX-bit (głośno mówiono o niej podczas premiery Dothana), La Grande i co najważniejsze, dodano nowe instrukcje SSE3.
  2. Biorąc pod uwagę wersje procesorów, platformę „Napa” można - o ile nie trzeba - podzielić na dwie wersje:

    • Centrino Solo – z jednordzeniowym procesorem Intel Core Solo będącym w istocie dwurdzeniową wersją Intel Core Duo z fizycznie wyłączonym jednym rdzeniem.
    • Centrino Duo – z dwurdzeniowym CPU Intel Core Duo charakteryzującym się współdzieloną pamięcią cache L2 o pojemności 2MB.

    Kolejnym elementem składającym się na platformę Napa jest chipset, a dokładnie nowa rodzina Intel 945 Express o handlowej nazwie - zawierającej w sobie zresztą imię słynnego murzynka - Calistoga. Podobnie jak w drugiej generacji Sonoma, tak i tym przypadku zderzamy się - jak groch o ścianę - z dwiema wersjami chipsetu:

    • Standardowym Intel 945PM, a także…
    • … z modelem 945GM wyposażonym w zintegrowany układ Intel GMA 950, zresztą stosowany do dnia dzisiejszego; niestety cechuje się słabą wydajnością na tle konkurencji.
    Ostatni element – karta WLAN Intel PRO/Wireless 3945 (Golan) przystosowana do obsługi transmisji w standardach 802.11a/b/g.

Do dnia dzisiejszego najbardziej zaawansowaną wersją Centrino była Santa Rosa, której premiera miała miejsce w maju 2007 roku. I choć ewolucji w tym zakresie doszukiwać się nie można było, niektóre propozycje zaprezentowane przez Intela wpłynęły na ogólny rozrachunek wydajności.

  1. Procesor – ponownie wykorzystano jednostkę pochodzącą z rodziny „Core”, a dokładnie Merom, czyli odpowiednik desktopowego Conroe. Względem poprzednika poczyniono dwie radykalne zmiany – zwiększono szynę FSB z 533 do 800MHz, a także zaimplementowano nowe technologie ograniczające pobór energii. Drugie rozwiązanie, biorąc pod uwagę wykorzystanie pierwszego, wydaje się być oczywistym, będąc bardziej upierdliwym – wręcz zależnym. I tak, wprowadzono tzw. „dynamiczne FSB”, aktywowano tryb głębokiego uśpienia oraz zastosowano koncepcje obrotnego przyspieszenia; ostatnia z wymienionych niestety ograniczona wyłącznie na rzecz mobilnych wersji procesorów z rodzinny Core 2 Duo.
  2. Chipset – swoją karierę zakończyła wiekowa rodzina Mobile Intel® 945 Express na rzecz bardziej „zmobilizowanej” Mobile Intel® 965 Express – no tak, w końcu to o 20 więcej – rzekłby mój bliski znajomy.
  3. Swój żywot kończy również karta WiFi Intel® PRO/Wireless 3945ABG ustępując pola dla tajemniczego Kedron’a (Intel® Wireless WiFi Link 4965AGN), którego szalenie istotną zaletą jest przystosowanie do obsługi transmisji 802.11n - zasadniczy plus, choć wtedy jeszcze traktowany nieco po macoszemu (czyt. standard). Do nowej odmiany platformy Centrino wykorzystano także gigabitowy Ethernet kryjący się pod sylwetką Intel® 82566MM/C.

Nowa wersja to także dwie nowe propozycje, różniące się właściwości, a przede wszystkim podzieleniem na klasy – dla indywidualnych użytkowników Centrino Duo oraz wersja „Bussiness” -Centrino Pro.

Strony: 1 - 2 - 3 - 4 - 5 -